Ήταν μια Ευρώπη που ήθελε σοβαρές και γενναίες αλλαγές για τους πολίτες της. Ωστόσο, τώρα ατενίζουμε παραζαλισμένοι και μοιραίοι την άβυσσο
Η Ευρώπη μπαίνει σε έναν χειμώνα αγωνιώδους αναμονής. Μέσα στους επόμενους μήνες κάποια από τα σημαντικότερα κράτη μέλη της θα στηθούν μπροστά στις κάλπες, ενώ άλλα παρακολουθούν δημοσκοπήσεις που πριν λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητες. Το φάσμα της ακροδεξιάς, του απομονωτισμού και της όξυνσης πλανάται πάνω από την Ευρώπη.
Οι Ισπανοί ψηφίζουν σε πρόωρες εκλογές, μετά την καταψήφιση των νομοσχεδίων του Σάντσεθ για τη στέγαση. Σκάνδαλα διαφθοράς στο περιβάλλον του και η κρίση στη Θέουτα έχουν φθείρει την κυβέρνηση. Όλες οι δημοσκοπήσεις δίνουν πλειοψηφία στο Λαϊκό Κόμμα μαζί με το Vox, που αγγίζει το 19%. Το Vox δεν ζητά έξοδο από την Ένωση. Ζητά μια «Ευρώπη των πατρίδων», όπου το εθνικό δίκαιο υπερισχύει του ενωσιακού. Ένα αναποδογύρισμα, δηλαδή, της νομικής πραγματικότητας των τελευταίων εξήντα χρόνων.
Ακολουθεί η Γαλλία. Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν νίκη της Λε Πεν, που κατεβαίνει με το γνωστό σχήμα της αντιμεταναστευτικής πολιτικής, περιορισμό της γαλλικής συνεισφοράς στο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και επιστροφή στην αγκαλιά του έθνους-κράτους. Αυτά είναι ένα καλλωπισμένο περιτύλιγμα για τη σκοτεινή ακροδεξιά ατζέντα που θα ξεδιπλωθεί στην περίπτωση εκλογής της.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η Ιταλία δίνει εξίσου ανησυχητική εικόνα. Στην Πολωνία ο Πρόεδρος μπλοκάρει με βέτο τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης, ακόμη και τα ευρωπαϊκά δάνεια για την άμυνα. Ο Τουσκ προηγείται, αλλά χωρίς βιώσιμους εταίρους, ενώ η δεξιά, διασπασμένη σε τρία κόμματα, παραμένει στο προσκήνιο.
Στη Γερμανία το AfD προηγείται πανεθνικά με 27 έως 29%. Τον Σεπτέμβριο πήρε 43,8% στη Σαξονία Άνχαλτ. Το «τείχος προστασίας» αμφισβητείται πλέον ανοιχτά μέσα στη Χριστιανοδημοκρατία. Τα δεξιά κόμματα κάνουν επανειλημμένα το ίδιο λάθος: απέναντι στην άνοδο της ακροδεξιάς, υιοθετούν τις προτάσεις της, πιστεύοντας ότι μπορούν να ανακόψουν τις εκροές τους.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ευρωπαϊκή Ένωση; Η Ένωση αποφασίζει ομόφωνα για προϋπολογισμό, κυρώσεις, διεύρυνση και εξωτερική πολιτική. Οι ηγέτες έχουν ήδη χαλαρώσει την προθεσμία για τον προϋπολογισμό, που πιθανότατα θα αποφασιστεί το 2027. Αν μέχρι τότε στο τραπέζι κάθονται κυβερνήσεις που βλέπουν την Ένωση ως αγορά και όχι ως κοινότητα δικαίου, κάθε φάκελος γίνεται όμηρος. Με πόλεμο στην Ουκρανία και μια Ουάσιγκτον που έχει ήδη πάρει θέση υπέρ των Ευρωπαίων εθνικιστών, η παράλυση δεν είναι θεωρητικό σενάριο.
Για την Κύπρο η απειλή είναι άμεση. Τα μικρά κράτη επιβιώνουν μέσα σε κανόνες και συμμαχίες, όχι μέσα σε ισορροπίες ισχύος, που τείνουν να τα συνθλίψουν και να βάλουν σε δεύτερη μοίρα τα δικά τους ζητήματα.
Έχω την όλο και αυξανόμενη ανησυχία ότι υπνοβατούμε προς την ολοκληρωτική αναμόρφωση της Ευρώπης όπως την βιώσαμε. Ήταν μια Ευρώπη που ήθελε σοβαρές και γενναίες αλλαγές για τους πολίτες της. Ωστόσο, τώρα ατενίζουμε παραζαλισμένοι και μοιραίοι την άβυσσο.
