#zoomout
Αυτό το διάστημα συζητείται στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής των Αντιπροσώπων, κείμενο διακήρυξης για τα ψηφιακά δικαιώματα. Ένα ζήτημα που έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον γιατί αφορά την προστασία των δικαιωμάτων μας στη νέα εποχή.
Κάθε εποχή σημαδεύεται από τους δικούς της αγώνες και από τις δικές της κατακτήσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τα στοιχεία που καθορίζουν τη δική μας εποχή είναι δύο.
Από την μια, η ταχύτητα με την οποία μεταβάλλονται τα πράγματα. Η μόνη σταθερά ήταν ανέκαθεν η μεταβλητότητα. Σήμερα, η μόνη σταθερά είναι η πολύ ταχεία μεταβλητότητα. Αν αναλογιστούμε τις δυνατότητες που παρέχει η τεχνολογία σήμερα συγκρινόμενη με τις δυνατότητες που μας έδιδε μόλις 1-2 χρόνια πριν, μπορούμε να αντιληφθούμε για τι ταχύτητα μιλάμε. Είναι τέτοιες οι ταχύτητες, που όλο και περισσότερες φωνές παγκόσμια μιλάνε για την ανάγκη επιβράδυνσης, μέχρι και αναστολής της όποιας περαιτέρω ανάπτυξης, για να μπορέσει ο άνθρωπος να ελέγξει την ασφαλή ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Από την άλλη, είναι η μαζικότητα του επηρεασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν ήταν ποτέ μεν θέμα αριθμών ή πλειοψηφικού ρεύματος, αυτό άλλωστε θα αντέβαινε στην οικουμενικότητα του χαρακτήρα τους. Όμως δεν ξέρω αν υπήρξε άλλη στιγμή στην ιστορία του ανθρώπινου είδους, όπου μπορούσαν να επηρεαστούν τα δικαιώματα τόσο μεγάλου αριθμού ανθρώπων από την μία άκρη της γης στην άλλη, σε πραγματικό χρόνο, ταυτόχρονα.
Την ίδια ταχύτητα δε συναντάμε δυστυχώς στα αντανακλαστικά που έχουμε ως Κοινωνίες στην προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου στο νέο περιβάλλον. Η τεχνολογία είναι πολύ πιο μπροστά από την όποια ρύθμιση.
Ένα από τα σημαντικότερα δικαιώματα που αποκτούν άλλο νόημα και άλλη σημασία στον ψηφιακό κόσμο είναι το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου στην ιδιωτικότητα.
Η ιδιωτικότητα μας στον ψηφιακό κόσμο είναι πολύ πιο ευάλωτη από την ιδιωτικότητα μας στον πραγματικό κόσμο. Τα αποτελέσματα αυτής της ευαλωτότητας εκτείνονται πέραν από τον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αγγίζουν αυτή την ίδια τη Δημοκρατία. Έχουμε παραδείγματα παγκόσμια για το πως οι μαζικές παρακολουθήσεις μπορούν να οδηγήσουν στην στοχευμένη και μαζική χειραγώγηση ανθρώπων, πως μπορούν να επηρεάσουν εκλογικά αποτελέσματα και να επέμβουν έτσι στον βασικότερο ιστό της ίδιας της Δημοκρατίας.
Ο κίνδυνος επομένως για παραβίαση της ιδιωτικότητας του ανθρώπου είναι ασύγκριτα μεγαλύτερος στον ψηφιακό κόσμο. Κατά τον ίδιο τρόπο, ασύγκριτα μεγαλύτερες είναι και οι συνέπειες που έχει μία τέτοια παραβίαση για τον άνθρωπο και για τη Δημοκρατία. Οφείλουμε λοιπόν να θωρακίσουμε ακόμη περισσότερο την ιδιωτικότητα ως ανθρώπινο δικαίωμα στον ψηφιακό κόσμο. Τόσο έναντι της κρατικής εξουσίας, όσο και έναντι τρίτων.
Η άλλη, εξίσου σημαντική πτυχή των ψηφιακών δικαιωμάτων είναι αυτή της προσβασιμότητας στον ψηφιακό κόσμο. Έχουν όλοι οι άνθρωποι ίσες ευκαιρίες στον ψηφιακό κόσμο; έχουν ίσες ευκαιρίες στον ψηφιακό γραμματισμό; Διασφαλίζεται η οικουμενικότητα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο ψηφιακό περιβάλλον;
Υπάρχει μία μεγάλη ομάδα ατόμων που λόγω ηλικίας και μορφωτικού επιπέδου δεν έχουν τη δυνατότητα πια να συμμετάσχουν στη νέα ψηφιακή εποχή. Κομπάζουμε για την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, ξεχνάμε όμως ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο να ζουν οι άνθρωποι περισσότερα χρόνια. Το ζητούμενο είναι να μπορούν να ζουν ποιοτικά χρόνια, και να τα ζουν αξιοπρεπώς. Και η αξιοπρέπεια περιλαμβάνει τη δυνατότητα να εκτελούν απλές καθημερινές εργασίες αυτόνομα, όπως θα μπορούσαν να κάνουν και στον πραγματικό κόσμο. Να επικοινωνούν με την τράπεζα τους, να πληρώνουν τους λογαριασμούς τους, να διευθετούν τα ραντεβού τους, να ταξιδεύουν. Δεν μπορεί να εξαρτώνται τα δικαιώματα ενός ανθρώπου από μία οθόνη, από κωδικούς και εφαρμογές τις οποίες δεν μπορούν όλοι να χρησιμοποιήσουν.
Ούτε μπορεί να δημιουργούμε αδιέξοδο και να βάζουμε έτσι στο περιθώριο την γενιά που έβαλε πλάτες για να μπορέσει η σημερινή γενιά να κτίσει το οικοδόμημά της. Το περιθώριο οδηγεί σε αποκλεισμό. Και έρχεται να προστεθεί στον ήδη υφιστάμενο κοινωνικό αποκλεισμό που βιώνει η συγκεκριμένη ηλιακή ομάδα.
Είναι όμως και άλλες κατηγορίες ομάδων στους οποίους οφείλουμε προσβασιμότητα. Όπως άτομα ΑΜΕΑ, άτομα ψηφιακά αναλφάβητα, άτομα που ζουν σε άθλιες οικονομικές συνθήκες που δεν τους επιτρέπουν να έχουν πρόσβαση σε συσκευές και εφαρμογές. Εδώ είναι που χρειάζεται ρύθμιση. Για να διασφαλίσουμε πρώτον ότι κάποιες βασικές ανάγκες μπορούν να συνεχίσουν να εξυπηρετούνται με τους συμβατικούς τρόπους. Και δεύτερον, για να διασφαλίσουμε ότι τουλάχιστον σε τομείς ουσιώδεις όπως είναι πχ η υγεία και η παιδεία, έχουμε όλοι και όλες ίση πρόσβαση.
