Όταν τα δημόσια αφηγήματα εσωτερικής κατανάλωσης είναι πιο ισχυρά, η πολιτική με όραμα μετατρέπεται σε πολιτική νηπιαγωγείου
Ας μην κοροϊδεύομαστε. Το Κυπριακό δεν θα λυθεί ούτε με τα δύο οδοφράγματα που αποφασίστηκε να ανοίξουν, ούτε με την τριμερή που προγραμματίζει ο κ. Γκουτέρες, ούτε καν με την πενταμερή εάν και εφόσον αποφασιστεί. Όλα αυτά συνιστούν μια επίφαση κινητικότητας που βολεύει όλες τις πλευρές οι οποίες, να είμαστε ελικρινείς, δεν επιθυμούν αυτή τη στιγμή τη λύση του προβλήματος στη βάση που συζητούμε εδώ και δεκαετίες.
Το Κυπριακό έχει πλέον εμπλακεί σε ένα πολύ μεγαλύτερο σχήμα εξελίξεων, συμφερόντων και αντιπαραθέσεων που οι συνομιλίες όπως τις ξέραμε δεν μπορούν να δώσουν πραγματική διέξοδο. Συγκεκριμένα:
– Το ενεργειακό της Ανατολικής Μεσογείου και ο μέχρι στιγμής αποκλεισμός της Τουρκίας
– Οι διαφορές Ελλάδας-Τουρκίας για τα θαλάσσια «σύνορα»
– Η ισραηλινο-τουρκική σύγκρουση και η συμμαχία Ελλάδας και Κύπρου με το Ισραήλ
– Το ευρύτερο Μεσανατολικό ζήτημα
– Οι ευρωτουρκικές σχέσεις
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, οι Χριστοδουλίδης και Έρχιουρμαν, ακόμα κι αν το θέλουν, δεν μπορούν να φθάσουν σε λύση του προβλήματος. Ούτε και ο απερχόμενος ΓΓ του ΟΗΕ, όσο κι αν πραγματικά προσπάθησε, είναι σε θέση να λύσει τον γόρδιο δεσμό.
Ποια είναι λοιπόν η εναλλακτική; Εδώ υπάρχουν δύο σχολές σκέψης. Η μία θεωρεί ότι με την αξιοποίηση της παρούσας συγκυρίας, Ελλάδα και Κύπρος μπορούν να στριμώξουν σε τέτοιο βαθμό την Τουρκία που να υποχρεωθεί σε συμβιβασμούς. Η συγκεκριμένη προσέγγιση αγνοεί ή παραβλέπει για σκοπούς πρόσκαιρης ικανοποίησης ότι η Τουρκία θα είναι πάντα μια μεγάλη χώρα, θα είναι πάντα μια μεγάλη οικονομία με πολλά διαπλεκόμενα συμφέροντα και θα είναι πάντα στο ίδιο σημείο στο οποίο βρίσκεται σήμερα. Την ίδια στιγμή αγνοείται ή παραβλέπεται το γεγονός ότι οι διεθνείς συσχετισμοί και συμμαχίες μπορούν να διαφοροποιηθούν ανά πάσα στιγμή εάν αυτό επιβάλλουν τα συμφέροντα της κάθε χώρας ή, ακόμα, αν υπάρξουν πολιτικές ανατροπές (πράγμα συνηθισμένο) στους διάφορους γείτονές μας.
Η δεύτερη σχολή σκέψης έχει ως βάση της τη θετική ατζέντα. Η Τουρκία προσεγγίζεται ως ένας εν δυνάμει σύμμαχος και συνεργάτης στην περιοχή και επιχειρείται η ένταξή της σε ένα ευρύτερο πολιτικό, οικονομικό και ενεργειακό σχεδιασμό. Σε ένα τέτοιο εγχείρημα έχουν όλοι να κερδίσουν αλλά και να χάσουν, τουλάχιστον ως προς τις απόλυτες θέσεις που προβάλλει η κάθε πλευρά. Και κυρίως η Τουρκία. Ξέρω πως αυτό ακούγεται ουτοπικό στην εμπεδωμένη μας αντίληψη ότι η Τουρκία ήταν, είναι και πρέπει να παραμείνει ο εχθρός που πρέπει να νικήσουμε. Κι ας μπλοκάρεται για χρόνια ένα έργο όπως η ηλεκτρική διασύνδεση κι ας αναζητούμε διάφορες πολιτικές αλχημείες για να το επανεκκινήσουμε.
Αθήνα και Λευκωσία ισχυρίζονται κατά καιρούς ότι έχουν θετική ατζέντα έναντι της Τουρκίας. Και μπορεί σε ορισμένα πράγματα και σε κάποιες στιγμές αυτό να δούλεψε περιθωριακά. Όταν όμως τα δημόσια αφηγήματα εσωτερικής κατανάλωσης είναι πιο ισχυρά, η πολιτική με όραμα μετατρέπεται σε πολιτική νηπιαγωγείου με τον ένα να ακυρώνει μουσικές και ποδοσφαιρικές διοργανώσεις και τον άλλο να αποφεύγει μια χειραψία.
Και κάπως έτσι, κανείς δεν δουλεύει για τις επόμενες γενιές, δουλεύει όμως πολύ καλά για τις επόμενες εκλογές…