Η πρόωρη προεκλογική περίοδος οδηγεί νομοτελειακά στην αδράνεια, αν όχι και στην ακυβερνησία
Όχι, δεν μας πήρε ο Ντοκ της ταινίας Επιστροφή στο Μέλλον με το αυτοκίνητό του στον Οκτώβριο του 2027. Ζούμε μια πρόωρη, αν όχι μόνιμη, προεκλογική περίοδο και αυτό σημαίνει μόνο ένα πράγμα: έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος για αλλαγές ουσίας, που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την καθημερινότητα των πολιτών. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για σύμπτωμα μιας αναποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης, μιας αντιπολίτευσης χωρίς ηγετικές φυσιογνωμίες, αλλά και ενός Προέδρου με υπέρμετρη κοινωνικότητα.
Πρόκειται, ωστόσο, για έναν φαύλο κύκλο. Τα σοβαρά προβλήματα που απασχολούν την κοινωνία, όπως η ενέργεια, η ακρίβεια, η παιδεία και το κυκλοφοριακό, παραμένουν χωρίς λύση στον ορατό ορίζοντα. Αυτό αναπόφευκτα προκαλεί μια πρόωρη προεκλογική περίοδο. Η πρόωρη προεκλογική περίοδος, ωστόσο, αναβάλλει με τη σειρά της κάθε ουσιαστική ενέργεια για την επίλυσή τους.
Και δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Συνήθως, το φαινόμενο εμφανίζεται κατά τη δεύτερη θητεία ενός Προέδρου της Δημοκρατίας, όταν συνυπάρχουν σκάνδαλα, οικονομικές ή άλλου είδους καταστροφές και, γενικότερα, όταν εντείνεται η απαίτηση για αλλαγή.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Πού το πάει ο Χάρης Γεωργιάδης;
Το φαινόμενο παρατηρήθηκε κατά τη δεύτερη θητεία του Νίκου Αναστασιάδη, όταν ξέσπασαν σκάνδαλα, κυρίως γύρω από το πρόγραμμα των πολιτογραφήσεων, τα οποία οδήγησαν τον Πρόεδρο να ανακοινώσει ότι δεν θα διεκδικούσε τρίτη θητεία. Συνέβη και κατά τη δεύτερη θητεία του Γλαύκου Κληρίδη, η οποία επίσης σημαδεύτηκε από σκάνδαλα και από την οικονομική καταστροφή πολλών συμπολιτών μας μετά την κατάρρευση του Χρηματιστηρίου. Καθοριστική ήταν και η αρχική διακηρυγμένη θέση του κ. Κληρίδη ότι δεν θα διεκδικούσε τρίτη θητεία, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι τελικά κατήλθε ως υποψήφιος, ζητώντας ακόμη 18 μήνες στην εξουσία.
Η μόνη περίπτωση κατά την οποία το φαινόμενο εμφανίστηκε ήδη από την πρώτη θητεία ήταν εκείνη του Δημήτρη Χριστόφια. Ωστόσο, η προεδρία του αποτελούσε, σε μεγάλο βαθμό, συνέχεια της συνεργασίας ΔΗΚΟ-ΑΚΕΛ, με αντεστραμμένους τους ρόλους, ενώ στο μεταξύ μεσολάβησαν η καταστροφή στο Μαρί και η παγκόσμια οικονομική κρίση. Γι’ αυτό και η πρόωρη προεκλογική περίοδος κατά την πρώτη θητεία του Νίκου Χριστοδουλίδη δεν ήταν κάτι το αναμενόμενο.
Η διακυβέρνηση Χριστοδουλίδη αποτελεί, βεβαίως, συνέχεια εκείνης του Νίκου Αναστασιάδη. Σκάνδαλα εμφανίστηκαν και πάλι, αλλά όχι σε τέτοιο μέγεθος ώστε να εξηγούν από μόνα τους την ένταση της εκλογολογίας. Μέρος της ευθύνης, όμως, φέρει και ο ίδιος ο Πρόεδρος.
Μπορεί να ισχυρίζεται ότι δεν κάνει προεκλογική εκστρατεία και ότι δεν έχει λάβει τις αποφάσεις του για το κατά πόσο θα είναι ξανά υποψήφιος. Ωστόσο, οι συχνότατες δημόσιες εμφανίσεις του, αλλά και συγκεκριμένες πολιτικές κινήσεις, όπως οι διορισμοί στελεχών του ΔΗΣΥ, ερμηνεύονται ως προεκλογικές ενέργειες. Τουλάχιστον έτσι τις αντιλαμβάνονται όσοι παρακολουθούν επαγγελματικά το πολιτικό σκηνικό: αναλυτές, πολιτικοί και δημοσιογράφοι.
Για τους πολιτικούς του αντιπάλους, ο προεκλογικός αγώνας συνεχίζεται από το 2023, αν όχι και πολύ νωρίτερα. Παρ’ όλα αυτά, η «κοινωνικότητα» του Προέδρου και οι διορισμοί δεν θα αρκούσαν από μόνοι τους για να οδηγήσουν τους πολιτικούς του αντιπάλους σε μια τόσο πρόωρη προεκλογική κινητοποίηση, με τον κίνδυνο μάλιστα να κάψουν τις υποψηφιότητές τους. Για κάποιους, άλλωστε, αυτό έχει ήδη συμβεί.
Η πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αννίτα Δημητρίου, εξήγγειλε την υποψηφιότητά της και στη συνέχεια την απέσυρε. Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης εκδήλωσε ενδιαφέρον, ωστόσο στη συνέχεια υποχρεώθηκε να ξεκαθαρίσει ότι δεν θα επιμείνει μέχρι τέλους, εάν οι δημοσκοπήσεις τον κατατάσσουν χαμηλά. Με άλλα λόγια, εάν δεν εξασφαλίσει τη στήριξη του ΑΚΕΛ.
Στο τέλος του μήνα θα μάθουμε ποιος από τους Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργο Παμπορίδη θα συνεχίσει μέχρι τέλους και ποιος θα αποσυρθεί, ίσως για πάντα, από την κούρσα της διεκδίκησης της Προεδρίας. Και όλα αυτά δεν αποτελούν απλώς σύμπτωμα της στάσης του Προέδρου ή των άλυτων προβλημάτων, αλλά και του κενού ηγεσίας στην αντιπολίτευση.
Ακόμη και στο ΑΚΕΛ, το οποίο μέχρι στιγμής έχει επιδείξει αυτοσυγκράτηση και δεν έχει ανοίξει δημόσια την προεκλογική του εκστρατεία, παραμένει το ερώτημα κατά πόσο μπορεί να διεκδικήσει με αξιώσεις την Προεδρία της Δημοκρατίας με υποψήφιο τον γενικό του γραμματέα, Στέφανο Στεφάνου.
Αν όλα αυτά αφορούν τον κόσμο της πολιτικής, η κοινωνία και η οικονομία δεν έχουν την πολυτέλεια μιας μόνιμης προεκλογικής εκστρατείας.
Ήδη, οποιαδήποτε συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση κινδυνεύει να αποδειχθεί κατώτερη των περιστάσεων. Τα μέτρα κατά της ακρίβειας είναι επίσης ανεπαίσθητα. Ποιος πραγματικά τολμά να προχωρήσει σε τομές που θα ξεβολέψουν κάποιους, προκειμένου να εξασφαλιστούν οι πόροι για την καλύτερη στήριξη των ευάλωτων;
Η πρόωρη προεκλογική περίοδος οδηγεί νομοτελειακά στην αδράνεια, αν όχι και στην ακυβερνησία. Και όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο παγκόσμιου αναβρασμού, ενώ πλησιάζει και το τέλος του χρόνου, με το Κυπριακό να παραμένει ανοιχτό ζήτημα.
Ποιος μπορεί, μέσα σε ένα περιβάλλον μόνιμης προεκλογικής εκστρατείας, να επιδείξει το θάρρος όχι απαραίτητα να λύσει το Κυπριακό, αλλά τουλάχιστον να συνεννοηθεί για βασικά ζητήματα με τους Τουρκοκύπριους, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό;
Πολύ φοβάμαι ότι τον προεκλογικό μας οίστρο θα τον διακόψει η σκληρή πραγματικότητα, η οποία θα μας βρει αντιμέτωπους με όλα τα προβλήματα άλυτα…
