Το στάτους κβο κτίστηκε γερά στα μυαλά των ηγεσιών μας, γι’ αυτό και αδυνατούν να σκεφθούν και να προωθήσουν πρωτοβουλίες που στοχεύουν στο μεγάλο στόχο της επίλυσης του προβλήματος
Δεν φτάνει που στο Κυπριακό δεν κουνιέται φύλλο, κάθε συνάντηση των δύο ηγετών κρύβει και μία έκπληξη. Η τελευταία μάς ήρθε μέσα από το ανακοινωθέν των Ηνωμένων Εθνών το οποίο πληροφορούσε την κοινή γνώμη στην Κύπρο ότι οι δύο ηγέτες «συμφώνησαν να προχωρήσουν με τις πρωτοβουλίες που σχετίζονται με το περιβάλλον και την ανταλλαγή πολιτιστικών τεχνουργημάτων». Τι αφορά το περιβάλλον, δεν μάθαμε. Και για να είμαι ειλικρινής, δεν αντιλήφθηκα ούτε τι είναι αυτά τα «τεχνουργήματα» που θα ανταλλάξουμε. Ανακουφίστηκα όμως όταν άκουσα τον Πρόεδρό μας να ανακοινώνει πως αυτές οι φαεινές ιδέες περιλαμβάνονται στα 19 σημεία που υπέβαλε στον τουρκοκύπριο ηγέτη και τα οποία -υποτίθεται- θα έσπρωχναν μπροστά τη διαδικασία.
Είναι αλήθεια δυνατό, στο παρά ένα της όλης διαδικασίας, οι προτάσεις να κινούνται σε αυτό το επίπεδο; Ανταλλαγή τεχνουργημάτων! Είχα την εντύπωση ότι τα περιβόητα 19 σημεία, τα οποία δεν δόθηκαν γραπτώς παρά μόνο υπαγορεύτηκαν στον Έρχιουρμαν που κρατούσε σημειώσεις, θα αφορούσαν κάποιες ουσιαστικές ιδέες οι οποίες -αν μη τι άλλο- θα έπειθαν τον διεθνή παράγοντα ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά κάνει ό,τι είναι δυνατό για να σπάσει το αδιέξοδο.
Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Πίσω από την «αθώα» εισήγηση της ανταλλαγής, κρύβεται ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται κάποιος το Κυπριακό και τη λύση του. Ανταλλαγή σημαίνει «δώστε μας τα δικά μας, να σας δώσουμε τα δικά σας». Ό,τι κι αν είναι αυτά. Σήμερα «πολιτιστικά τεχνουργήματα», αύριο περιουσίες (αν και αυτό ήδη γίνεται). Είναι η ίδια λογική που το άνοιγμα οδοφραγμάτων μετριέται όχι με το πόσες τρύπες ανοίγεις στη γραμμή του διαμελισμού, αλλά με το ποια και πόσο βολεύει την κάθε πλευρά.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Με χαρτζιλίκι από την Γιώτα βγάζει τη βδομάδα ο Νικόλας
Ο Συναγερμός σε πολιτική β’ γύρου
Δεν ξέρω αν εγώ είμαι ο περίεργος σε αυτή την ιστορία του Κυπριακού. Είναι όμως πεποίθησή μου ότι το στάτους κβο κτίστηκε γερά στα μυαλά των ηγεσιών μας, γι’ αυτό και αδυνατούν να σκεφθούν και να προωθήσουν πρωτοβουλίες που στοχεύουν στο μεγάλο στόχο της επίλυσης του προβλήματος. Περιοριζόμαστε λοιπόν σε περιθωριακές εμπνεύσεις στο πλαίσιο της «αμοιβαιότητας» που ανακαλύψαμε στη σιωπηρή μεθόδευση της πολιτικής για τη «δεύτερη καλύτερη λύση».
Αν υπάρχουν αυτά τα «τεχνουργήματα» που δηλώνουν την ταυτότητα και την ιστορία της κάθε κοινότητας, κάποιος που έχει στο μυαλό του την προοπτική της ειρηνικής συμβίωσης και συνεργασίας, τα μαζεύει όλα σε ένα χώρο και αναδεικνύει -μέσα από αυτά- τα κοινά στοιχεία και την κοινή διαδρομή. Διότι, είμαι σίγουρος, αυτό θα αποδεικνύουν τα όποια πολιτιστικά αντικείμενα είχε στο μυαλό του ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ο οποίος πρότεινε αυτή την ιδέα. Όμως, αντί αυτά να συνυπάρξουν κάπου όπως υποτίθεται θέλουμε να συνυπάρξουν κάποτε και οι δύο κοινότητες, τα ανταλλάζουμε για να «καθαρίσει» ο καθένας το χώρο του από τα σημάδια του άλλου. Ακόμα και πολιτιστικές διαφορές να αποκαλύπτουν τα αντικείμενα, είναι και αυτές κομμάτι της κυπριακής πραγματικότητας την οποία θα πρέπει να γνωρίζουμε.
Ασχολούμαι με λεπτομέρειες; Ίσως. Μόνο που μέσα από τέτοιου είδους λεπτομέρειες είναι που γίνονται αντιληπτές οι βαθύτερες σκέψεις εκείνων που χειρίζονται το Κυπριακό. Παραπέμπουν στο «δικό μας» και «δικό τους», στο «χώρο μας» και στο «χώρο τους». Και αδυνατούν να αντιληφθούν ότι και αυτά ακόμα τα αντικείμενα (ό,τι κι αν είναι) είναι φορείς μνήμης που θα έπρεπε να αναζητούν κοινά σημεία αναφοράς.
Όπως και να έχουν τα πράγματα, η συγκεκριμένη ιδέα δεν είναι τίποτε άλλο από αναπαραγωγή μιας ανάλογης του παρελθόντος. Μοιάζει σαν κάποιος να ζήτησε από την τεχνητή νοημοσύνη ιδέες και αυτή να τον παρέπεμψε σε ιστορικά παραδείγματα. Όπως αυτό του 2019 όταν οι Τουρκοκύπριοι επέστρεψαν 219 πίνακες Ελληνοκυπρίων καλλιτεχνών και οι Ελληνοκύπριοι παρέδωσαν 76 οπτικοακουστικά αρχειακά τεκμήρια που αφορούσαν την ιστορία της κοινότητας.
Ακόμα και αυτή η πρόταση για την Αμμόχωστο δεν ήταν τίποτε άλλο από επανάληψη παλαιότερης που απορρίφθηκε. Φαίνεται πως όταν απουσιάζει η τόλμη, η πολιτική φαντασία και το όραμα, επιστρατεύεται η αντιγραφή… από τον διπλανό (τους παλαιότερους).
