Ο «Κρόνος», αν και εκμεταλλεύσιμος, δεν έχει το μέγεθος που θα ανάγκαζε την ENI και την TotalEnergies να κάνουν εκπτώσεις στους μετόχους τους
Ξεπουλήσαμε το κοίτασμα «Κρόνος» στους Ιταλούς και τους Γάλλους; Θα βγάλουν λεφτά μόνο οι εταιρείες και η Κύπρος θα μείνει με τις περιβαλλοντικές συνέπειες; Ακόμη και η Αίγυπτος θα επωφεληθεί, μιας και εκεί θα γίνεται η υγροποίηση, ενώ στην Κύπρο δεν θα φτάσει ούτε δείγμα;
Ο χρόνος θα δείξει. Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς: τι επιλογές είχαμε; Μεγάλη εγχώρια αγορά δεν έχουμε για να φέρουμε το αέριο στο νησί, το κοίτασμα είναι μικρό για να μας δώσει διαπραγματευτική δύναμη, και από πάνω κουβαλάμε άλυτα εθνικά αδιέξοδα. Το δίλημμα ήταν ξεκάθαρο: ή προχωρούσαμε σε αυτή τη συμφωνία ή περιμέναμε επ’ αόριστον μήπως βρεθεί κάτι μεγαλύτερο, ρισκάροντας να φύγουν οι εταιρείες από την κυπριακή ΑΟΖ και να ρίξουν μαύρη πέτρα πίσω τους. Αυτή είναι η ωμή πραγματικότητα.
Η σιωπή της κυβέρνησης για τα έσοδα, σε συνδυασμό με τις αιχμές του τέως Υπουργού Ενέργειας, Γιώργου Παπαναστασίου, και τις επισημάνσεις του Χαράλαμπου Έλληνα, λέει πολλά. Δείχνει καθαρά πως το άμεσο οικονομικό όφελος για την Κύπρο θα είναι αμελητέο. Ο Παπαναστασίου εξήγησε πως, παρά τη ρήτρα εμπιστευτικότητας, θα μπορούσε να βρεθεί τρόπος ενημέρωσης· το γεγονός ότι δεν βρέθηκε σημαίνει ένα πράγμα: τα προσδοκώμενα έσοδα δεν προσφέρονται για πανηγυρισμούς. Παράλληλα, η επισήμανσή του ότι οι διαπραγματεύσεις δεν πρέπει να περιορίζονται σε γεωπολιτικά κριτήρια, αλλά να διασφαλίζουν και το οικονομικό συμφέρον, μεταφράζεται εύκολα. Ακόμη πιο επικριτικός ο κ. Έλληνας, σημείωσε ότι έγιναν σημαντικές παραχωρήσεις χωρίς ανάλογα ανταλλάγματα.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ακόμη κι έτσι όμως, ποιο ήταν το χαρτί μας στο τραπέζι; Ο «Κρόνος», αν και εκμεταλλεύσιμος, δεν έχει το μέγεθος που θα ανάγκαζε την ENI και την TotalEnergies να κάνουν εκπτώσεις στους μετόχους τους. Όσο κι αν το γαλλικό και το ιταλικό κράτος έχουν λόγο σε αυτές, μιλάμε για εισηγμένες πολυεθνικές που ζυγίζουν το ρίσκο. Γιατί να επενδύσουν σε ένα μικρό κοίτασμα αν δεν τους βγαίνουν τα νούμερα; Είχαμε λυμένο το Κυπριακό για να μην έχουμε ανάγκη τη γεωπολιτική τους ομπρέλα; Υπήρχε άλλη εταιρεία τέτοιου βεληνεκούς πρόθυμη να βάλει τα λεφτά της σε οικόπεδα που έχει «γκριζάρει» η Τουρκία; Χωρίς αυτή τη συμφωνία, το φυσικό αέριο, όχι μόνο του «Κρόνου», αλλά πιθανότατα και των υπόλοιπων, θα έμενε για πάντα θαμμένο στον βυθό.
Πέρα όμως από την πολιτική προστασία που προσφέρει η παρουσία αυτών των κολοσσών στην ΑΟΖ μας, υπάρχουν και τα έμμεσα οφέλη. Αν όχι από τα άμεσα κρατικά έσοδα, τα κέρδη μπορούν να έρθουν μέσα από τις συνεργασίες. Το κυπριακό επιχειρείν οφείλει να δει πώς θα μπει δίπλα στους διεθνείς υπεργολάβους που αναλαμβάνουν τα μεγάλα έργα, όπως η Saipem στις γεωτρήσεις, η Baker Hughes στα υποθαλάσσια ή η Halliburton στις τεχνικές εργασίες. Με τοπικές υπηρεσίες, logistics, υποστήριξη στη ξηρά και συντηρήσεις, οι δικές μας εταιρείες μπορούν να πάρουν τεχνογνωσία και να κλείσουν δουλειές. Αυτές οι παράλληλες συνεργασίες μπορεί στο τέλος να αποδειχθούν πολύ πιο προσοδοφόρες από τα έσοδα που περιμέναμε αρχικά από το κράτος.
Αυτή τη μεγάλη εικόνα είχε φαίνεται υπόψη του και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όταν, σύμφωνα με τον κ. Έλληνα, έδωσε εντολή να παρακαμφθούν οι ενστάσεις της διαπραγματευτικής ομάδας και να προχωρήσει το deal. Αν θα δικαιωθεί, θα το δείξει η πορεία. Οι προοπτικές πάντως είναι εκεί.
Υ.Γ. Οι δηλώσεις των Γιώργου Παπαναστασίου και Χαράλαμπου Έλληνα έγιναν στη ραδιοφωνική εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση» της Κατερίνας Ηλιάδη, στον Πολίτη 107.6.
