Tα στερνά τιμούν τα πρώτα …
Υπάρχει κάτι σχεδόν ειρωνικό στην τελευταία πράξη της ιστορίας του Κριστιάνο Ρονάλντο με την εθνική Πορτογαλίας. Ένας άνθρωπος που για σχεδόν δύο δεκαετίες έμαθε τους πάντες ότι το όριο να είναι ο ουρανός, να μη συμβιβάζονται και να απαιτούν καθημερινά το καλύτερο από τον εαυτό τους, σήμερα μοιάζει να μην μπορεί να κάνει το δυσκολότερο πράγμα για έναν μεγάλο αθλητή: να καταλάβει ότι έφτασε η ώρα να κάνει ένα βήμα πίσω και να προετοιμάζει την απόσυρση του.
Ο Ρονάλντο έφυγε από το καμπ της Πορτογαλίας επειδή πληροφορήθηκε ότι δε θα ξεκινούσε ούτε απέναντι στη Δανία, μετά το προηγούμενο παιχνίδι με τη Νορβηγία, όπου παρέμεινε στον πάγκο. Δεν είναι πλέον σενάριο ή φήμη. Είναι γεγονός. Και το γεγονός είναι ακόμη πιο αποκαλυπτικό από τον θόρυβο που το περιβάλλει. Και κάπου εδώ αρχίζει η μεγάλη συζήτηση. Δεν είναι ντροπή να σε αφήνει ο προπονητής στον πάγκο στα 41 σου. Ντροπή θα ήταν να μην μπορείς να το αποδεχθείς.
Ο Κριστιάνο Ρονάλντο είναι ένας από τους μεγαλύτερους ποδοσφαιριστές που πάτησαν ποτέ γήπεδο. Αυτό δεν αλλάζει. Δε χρειάζεται να υπερασπιστούμε το αυτονόητο. Πέντε χρυσές μπάλες, Champions League, Euro, Nations League, εκατοντάδες γκολ, κορυφαίος σκόρερ στην ιστορία της Πορτογαλίας και στις ομάδες που φόρεσε τη φανέλα τους, καταγράφοντας μυθικά ρεκόρ. Αλλά ακριβώς επειδή είναι τόσο σπουδαίος, θα έπρεπε να γνωρίζει και κάτι άλλο: Οι θρύλοι δεν κρίνονται μόνο από το πώς ανέβηκαν στην κορυφή. Κρίνονται και από το πώς κατεβαίνουν από το θρόνο και αφήνουν το στέμμα τους. Και ο Ρονάλντο κινδυνεύει να χαλάσει το τέλος. Θέτει σε σοβαρό κίνδυνο την υστεροφημία του.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η προσωπικότητά του επισκιάζει την αδιανόητη ποδοσφαιρική του κλάση. Το έχουμε δει πολλές φορές. Η περιβόητη αποχώρηση από τον αγωνιστικό χώρο και το πέταγμα του περιβραχιόνιου του αρχηγού στο παιχνίδι με τη Σερβία το 2021. Η αντίδρασή του στην αλλαγή απέναντι στη Νότια Κορέα στο Μουντιάλ του 2022, όταν ο Φερνάντο Σάντος παραδέχθηκε ότι δεν του άρεσε η συμπεριφορά του. Όσα κατέγραψε ο φακός στη μη χρησιμοποίησή του από την αρχή απέναντι στην Ελβετία, όπου ο Γκονσάλο Ράμος πέτυχε χατ-τρικ και η Πορτογαλία συνέτριψε τους Ελβετούς με 6-1.
Και βέβαια υπάρχει το κεφάλαιο της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Η δημόσια σύγκρουση με τον Έρικ τεν Χαγκ, η περίφημη συνέντευξη στον Πιρς Μόργκαν, η δήλωση ότι δεν έχει σεβασμό για τον προπονητή επειδή δεν τον σέβεται εκείνος και τελικά η αποχώρηση από το Old Trafford. Μπορεί κάθε περιστατικό ξεχωριστά να έχει τη δική του εξήγηση. Μπορεί ο Ρονάλντο να είχε δίκιο σε κάποια. Μπορεί να αδικήθηκε σε άλλα. Όταν όμως τα περιστατικά συσσωρεύονται, δημιουργείται ένα μοτίβο.
Και το μοτίβο λέει ότι ο CR7 δυσκολεύεται αφάνταστα να δεχθεί ότι δεν είναι πλέον ο Κριστιάνο των 25 ή των 30 ετών.Αυτό δε σημαίνει ότι έγινε κακός ποδοσφαιριστής. Σημαίνει ότι μεγάλωσε, ότι συνέβη ότι συμβαίνει σε όλους τους ανθρώπους, ότι τελικά είναι και αυτός κοινός θνητός. Κάποτε η Πορτογαλία έπρεπε να προσαρμόζεται στον Ρονάλντο. Τώρα ο Ρονάλντο πρέπει να προσαρμοστεί στην Πορτογαλία. Και αυτό είναι το σημείο που φαίνεται να μην μπορεί να αποδεχθεί.
Το πιο ενδιαφέρον, μάλιστα, είναι ότι η πραγματικότητα αποφάσισε να του δώσει αμέσως μια ηχηρή απάντηση. Η Πορτογαλία κέρδισε τη Δανία με 4-2 χωρίς τον Ρονάλντο και στη συνέχεια τη Νορβηγία με 2-1, επίσης χωρίς εκείνον, εξασφαλίζοντας την πρόκριση στα προημιτελικά του Nations League με τέσσερις νίκες σε τέσσερα παιχνίδια. Ο Γκονσάλο Ράμος, που ξεκίνησε στη θέση του απέναντι στη Νορβηγία, πέτυχε το νικητήριο γκολ. Δε σημαίνει ότι η Πορτογαλία έγινε ξαφνικά καλύτερη επειδή έλειπε ο Ρονάλντο. Σημαίνει όμως κάτι πολύ πιο απλό και πολύ πιο σημαντικό: Η Πορτογαλία μπορεί πλέον να υπάρχει και να θριαμβεύει και χωρίς αυτόν. Και αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο μάθημα για έναν άνθρωπο που για χρόνια είχε συνηθίσει να είναι το κέντρο του ποδοσφαιρικού σύμπαντος.
Το εκπληκτικό είναι ότι η υπόθεση έφτασε μέχρι την πολιτική ζωή της Πορτογαλίας. Ο πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρο επικοινώνησε με τους πρωταγωνιστές της υπόθεσης, ενώ ακόμη και υπουργός της κυβέρνησης μίλησε δημόσια για την αξία του Ρονάλντο ως «brand» της Πορτογαλίας. Αυτό από μόνο του λέει πολλά. Πόσοι ποδοσφαιριστές στον πλανήτη μπορούν να αφήσουν μια εθνική ομάδα και να μετατρέψουν ένα ποδοσφαιρικό περιστατικό σε θέμα που απασχολεί πρωθυπουργό, υπουργούς, ομοσπονδία, μέσα ενημέρωσης και ολόκληρη τη χώρα;Ελάχιστοι. Ίσως κανένας. Αυτό είναι το μεγαλείο του Ρονάλντο. Αλλά είναι ταυτόχρονα και η κατάρα του.
Γιατί όταν για είκοσι χρόνια ο κόσμος σου λέει ότι είσαι ο σημαντικότερος, ο καλύτερος, ο πιο δημοφιλής, ο πιο εμπορικός, ο πιο επιδραστικός, κάποια στιγμή υπάρχει ο κίνδυνος να μπερδέψεις το «είμαι τεράστιος» με το «είμαι αναντικατάστατος». Δεν είναι το ίδιο. Και εδώ μπαίνουν και τα social media. Ο Ρονάλντο κατάλαβε πολύ νωρίς κάτι που οι περισσότεροι αθλητές άργησαν να καταλάβουν: δεν αρκεί να είσαι ποδοσφαιριστής. Πρέπει να έχεις τον μηχανισμό για να επηρεάζεις τα media. Ήδη από το 2014-15 υπήρχε οργανωμένη ομάδα γύρω από την ψηφιακή του παρουσία, με ανθρώπους που διαχειρίζονταν στρατηγικά τις δημοσιεύσεις, το περιεχόμενο και την εμπορική αξιοποίηση της εικόνας του. Μάλιστα το 2015, πριν την τεράστια έκρηξη των social media, μετρούσε πάνω από 160 εκατομμύρια ακολούθους συνολικά στις μεγάλες πλατφόρμες. Σήμερα αυτό έχει γίνει μια ολόκληρη βιομηχανία εικόνας. Και αυτό είναι τεράστια δύναμη.
Όταν έχεις τη δυνατότητα να μιλήσεις απευθείας σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους, δε χρειάζεσαι δημοσιογράφο, εφημερίδα ή τηλεοπτικό κανάλι για να διαμορφώσεις το αφήγημα. Ένα Instagram post αρκεί. «Εν καιρώ θα πω την αλήθεια». Μία φράση. Και ξαφνικά ολόκληρος ο πλανήτης περιμένει τη δική του εκδοχή.Αυτό δεν είναι απλώς επικοινωνία. Είναι έλεγχος της ιστορίας. Και ο Ρονάλντο είναι ίσως ο κορυφαίος αθλητής στον κόσμο σε αυτό το παιχνίδι. Τα εκατομμύρια των ακολούθων του έσπευσαν να πάρουν θέση και να ζητήσουν να επιστρέψει βασικός στην εθνική ομάδα.
Όμως το ποδόσφαιρο δεν παίζεται στο Instagram.Παίζεται στο γήπεδο. Και στο γήπεδο ο χρόνος είναι αμείλικτος. Δεν ενδιαφέρεται για followers, συμβόλαια, brand value και χρυσές μπάλες που θυμίζουν περασμένα μεγαλεία. Το σώμα μεγαλώνει. Η έκρηξη μειώνεται. Η ένταση πέφτει. Οι αποστάσεις γίνονται δυσκολότερες και μεγαλύτερες. Και ο προπονητής κάποια στιγμή πρέπει να αποφασίσει ποιος βοηθά περισσότερο την ομάδα. Αυτό είναι το δικαίωμά του, για αυτό πληρώνεται, αυτή είναι η δουλειά του.
Και ο Ρονάλντο, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, θα έπρεπε να το γνωρίζει. Γιατί υπάρχει ένας υπέροχος τρόπος να τελειώσει αυτή η ιστορία. Θα μπορούσε να πει: «Ήμουν ο καλύτερος που μπορούσα να είμαι. Τώρα η ομάδα πρέπει να προχωρήσει».Να γίνει ο αρχηγός-σύμβολο, που μπαίνει στα τελευταία λεπτά. Να δίνει συμβουλές. Να καθοδηγεί τους νεότερους. Να είναι η τεράστια προσωπικότητα στα αποδυτήρια. Να βοηθά τον Γκονσάλο Ράμος, τον Ραφαέλ Λεάο, τον Ζοάο Φέλιξ και τους υπόλοιπους να γράψουν τη δική τους ιστορία.
Να φύγει όρθιος.Δοξασμένος. Όχι επειδή τον υποχρέωσαν.Επειδή το αποφάσισε ο ίδιος.Γιατί το μεγαλύτερο επίτευγμα ενός μεγάλου πρωταθλητή δεν είναι να μην παραδεχθεί ότι γέρασε.Είναι να το καταλάβει πρώτος ότι ήρθε η ώρα για σύνταξη. Ο Κριστιάνο έχει ήδη κερδίσει τη θέση του στην αιωνιότητα. Κανείς δεν μπορεί να του την πάρει. Ούτε ο Ζόρζε Ζεσούς, ούτε μια θέση στον πάγκο, ούτε ο Γκονσάλο Ράμος, ούτε ένα κακό τελευταίο Μουντιάλ. Αυτό που μπορεί να χάσει είναι κάτι άλλο: Τον σεβασμό που συνοδεύει ένα μεγάλο τέλος. Και αυτό θα ήταν κρίμα.
Γιατί ο Ρονάλντο δε χρειάζεται άλλη μία νίκη του εγώ του απέναντι σε έναν προπονητή, σε μια ομάδα συμπαικτών, σε μια ομοσπονδία, σε εκατομμύρια φιλάθλους. Χρειάζεται την τελευταία μεγάλη νίκη απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό. Να αποδεχθεί ότι κάποτε ακόμη και οι ζωντανοί θρύλοι πρέπει να παραμερίζουν και να αποχωρούν. Και επιβάλλεται να το κάνουν πριν η ιστορία, που μέχρι σήμερα τους αποθέωνε, τους βάλει με άτσαλο και άκομψο τρόπο στο χρονοντούλαπο.
