ALPHA της Κυριακής

Οι εσωκομματικές τάσεις, τα διλήμματα  και οι κίνδυνοι στον δρόμο προς τις Προεδρικές 

Τον Δεκέμβριο του 2012, τέσσερα χρόνια μετά την ίδρυσή του, το ΕΛΑΜ ετοιμαζόταν να ριχθεί για πρώτη φορά στη μάχη των προεδρικών εκλογών. Ο υποψήφιος του, Γιώργος Χαραλάμπους, μιλούσε για αδιέξοδα σε Κυπριακό και οικονομία, και «πυροβολούσε» όσους είχαν μέχρι τότε κυβερνήσει, κάνοντας λόγο για ανάγκη εθνικών λύσεων «τις οποίες μόνο ένα λαϊκό εθνικιστικό μέτωπο μπορεί να δώσει».

Δεκατέσσερα χρόνια από τότε, οι αναφορές σε «σάπιο πολιτικό κατεστημένο» έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί. Επιχειρώντας να αποστασιοποιηθεί από το παρελθόν του και τις σχέσεις του με τη Χρυσή Αυγή, το άλλοτε κόμμα διαμαρτυρίας προχώρησε σε ριζικό «rebranding», επιχειρώντας να αποβάλει τον μανδύα της αντισυστημικότητας και του εθνικισμού.

Το ΕΛΑΜ παρουσιάζεται σήμερα ως συντηρητικό, συνδιαλέγεται με άλλες δυνάμεις για την Προεδρία της Βουλής και συνομιλεί υπογείως με την εκτελεστική εξουσία. Η διεύρυνση του και η ανάδειξή του σε τρίτη πολιτική δύναμη έχουν συμβάλει στην κανονικοποίηση του στα μάτια μεγάλης μερίδας της κοινωνίας, και πλέον φλερτάρει ανοικτά με την εξουσία…

Έτοιμο για τον… Λόφο

Λίγο πριν τις βουλευτικές του περασμένου Μαΐου, ο Πρόεδρος του ΕΛΑΜ δήλωνε στα «25 λεπτά» πως «θέλουμε κάποια στιγμή τα όσα διακηρύττουμε, το όραμά μας για τη χώρα, να είμαστε σε θέση να το υλοποιήσουμε». Ήταν η συνέχεια μιας σειράς δηλώσεων που προετοίμαζαν δειλά – δειλά το έδαφος ώστε την επομένη, το

ενισχυμένο εκλογικά ΕΛΑΜ να εκφράσει ανοικτά το στόχο για συμμετοχή στη διακυβέρνηση του τόπου.

Όχημα για την επίτευξη αυτού του στόχου δεν είναι άλλο από τον Νίκο Χριστοδουλίδη, τον οποίο το ΕΛΑΜ στήριξε παρασκηνιακά το 2023 και έκτοτε λειτουργεί έναντι του ως σιωπηρή συμπολίτευση. Η δήλωση του «συναγερμικόφερτου» βουλευτή Ανδρέα Παπαχαραλάμπους, και πάλι στα «25 λεπτά» πως ως ΕΛΑΜ «ευελπιστούμε στην επόμενη διακυβέρνηση να είμαστε μέρος της εξουσίας», είναι ενδεικτική του προς τα πού οδεύει το κόμμα.

Το ίδιο ενδεικτική και η -προ ημερών- θετική απάντηση του Χρίστου Χρίστου στην τηλεόραση του Σίγμα, στο κατά πόσον το κόμμα θα είχε τη δυνατότητα τώρα να συμμετάσχει σε μια κυβέρνηση με έναν ή δύο υπουργούς.

Το δίλημμα

Το ερώτημα που πλανάται πλέον βασανιστικά πάνω από το ΕΛΑΜ είναι ποιο από τα δύο σενάρια που εξετάζονται τελικά θα υπερισχύσει: αυτόνομη κάθοδος ή στήριξη του Νίκου Χριστοδουλίδη;

Η πρώτη τάση, η οποία εκφράζεται κυρίως από τον «σκληρό» πυρήνα του κόμματος και τους παραδοσιακούς του ψηφοφόρους, τάσσεται υπέρ της αυτόνομης καθόδου, με υποψήφιο τον Πρόεδρο του, Χρίστο Χρίστου.

Η δεύτερη προκρίνει… «υπέρβαση» και στήριξη του Νίκου Χριστοδουλίδη από τον πρώτο γύρο. Η τάση αυτή υποστηρίζεται κυρίως από τη νέα στρατιά στελεχών του κόμματος, προερχόμενων από τον Δημοκρατικό Συναγερμό.

Αμφότερες, ωστόσο, οι τάσεις αναγνωρίζουν τους κινδύνους και τις επιπτώσεις που ενδεχομένως να έχει η υιοθέτηση της δικής τους πρότασης.

Πρώτα αυτόνομη κάθοδος

Η κάθοδος του Χρίστου Χρίστου στις Προεδρικές, τόσο το 2018 όσο και το 2023, πραγματοποιήθηκε όταν το κόμμα βρισκόταν ακόμη σε πολιτική απομόνωση, καταγράφοντας ποσοστά κατά πολύ χαμηλότερα έναντι του 10,9% που εξασφάλισε τον περασμένο Μάιο εκλέγοντας 8 βουλευτές!

Αυτό ακριβώς είναι το επιχείρημα των στελεχών που προκρίνουν μια νέα, αυτόνομη κάθοδο βασισμένη στην ιδεολογική ταυτότητα και στις πολιτικές θέσεις του κινήματος. Όπως υποστηρίζουν, το ΕΛΑΜ, ως η τρίτη πολιτική δύναμη του τόπου, δεν μπορεί να μη δώσει τη δική του εναλλακτική πρόταση προς τον κυπριακό λαό, τουλάχιστον στον πρώτο γύρο.

Από εκεί και πέρα, όπως υποστηρίζουν οι θιασώτες της αυτόνομης καθόδου, το κόμμα θα εκμεταλλευόταν τον ρυθμιστικό του ρόλο, εξαργυρώνοντας το ποσοστό που θα λάβει με υπουργικούς θώκους σε μια δεύτερη κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, αλλά και με άλλα ανταλλάγματα.

Χριστοδουλίδη εξ’ αρχής

Στην αντίπερα όχθη, η τάση που τάσσεται υπέρ της σύμπλευσης με τον Νίκο Χριστοδουλίδη από την πρώτη

Κυριακή των εκλογών, υποστηρίζει ότι αυτή η επιλογή θα μπορούσε να εξυπηρετήσει δύο βασικούς στόχους:

– να ενισχύσει τη δυναμική Χριστοδουλίδη, διασφαλίζοντας την παρουσία του στον δεύτερο γύρο και, κατ΄ επέκταση, τη συμμετοχή του ΕΛΑΜ στην επόμενη κυβέρνηση

– να αποφευχθεί το εφιαλτικό για το κόμμα σενάριο, την δεύτερη Κυριακή να κληθεί να τοποθετηθεί μεταξύ των υποψηφίων ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ.

Όπως στελέχη του κόμματος υπογραμμίζουν στον «Alpha της Κυριακής» τυχόν συστράτευση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη από τον πρώτο γύρο δεν θα γίνει άνευ όρων. Θα πρέπει να προηγηθούν διαβουλεύσεις ώστε να συμφωνηθεί ένα συμφωνημένο πλαίσιο συνεργασίας επί ζητημάτων όπως η κοινωνική και η εξωτερική πολιτική, η άμυνα, αλλά και το μεταναστευτικό. Σε ένα τέτοιο σενάριο, πάντως, ξεκαθαρίζεται πως το κόμμα δεν πρόκειται να υπαναχωρήσει από τη θέση του στο Κυπριακό εναντίον της λύσης της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας.

Ενδεχόμενοι προβληματισμοί

Στο ΕΛΑΜ αναγνωρίζουν ότι όποια επιλογή κι αν κάνουν τελικά για τις Προεδρικές ενέχει κινδύνους και να ενδέχεται να έχει επιπτώσεις για το κόμμα.

Από τη μια, μια υποψηφιότητα του Χρίστου Χρίστου που θα συγκεντρώσει ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από το 10,9% των βουλευτικών εκλογών θα μπορούσε να ενισχύσει την

επιχειρηματολογία όσων αμφισβητούν ότι η εκλογική δύναμη του ΕΛΑΜ ανταποκρίνεται στο αποτέλεσμα του Μαΐου. Θα ενίσχυε, παράλληλα, την εκτίμηση ότι σημαντική μερίδα όσων στήριξαν το κόμμα στις βουλευτικές δεν το έπραξαν κατ’ ανάγκην λόγω των πολιτικών θέσεων που πρεσβεύει, αλλά λόγω της παρουσίας στο ψηφοδέλτιό του πρώην στελεχών του ΔΗΣΥ, (Πελεκάνος – Παπαχαραλάμπους – Χαμπουλλάς) και της κινητοποίησης συναγερμικών στελεχών που συστρατεύθηκαν με τον Νίκο Χριστοδουλίδη από το 2023. Στελεχών που επιθυμούσαν να εκφράσουν, μέσω της κάλπης, τη δυσαρέσκειά τους προς την ηγεσία του ΔΗΣΥ.

Στην αντίπερα όχθη, η εξ αρχής συστράτευση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις στον παραδοσιακό πυρήνα του ΕΛΑΜ, ιδίως μεταξύ μελών με βαθιά εθνικιστική ταυτότητα, τα οποία εμμένουν στη διατήρηση του καταγγελτικού λόγου του κόμματος και αντιτίθενται στην ενσωμάτωσή του στο πολιτικό κατεστημένο. Η επιλογή άμεσης στήριξης Χριστοδουλίδη θα μπορούσε να εκληφθεί από αυτούς ως απομάκρυνση του κόμματος από τις ιδεολογικές του αφετηρίες.

Ο οδικός χάρτης

Στο παρασκήνιο, οι συζητήσεις και οι προβληματισμοί για την πορεία που θα ακολουθήσει το ΕΛΑΜ ενόψει των Προεδρικών Εκλογών έχουν ήδη ξεκινήσει. Σε επίπεδο συλλογικών οργάνων, ωστόσο, το ζήτημα παραμένει ακόμη κλειστό, καθώς αυτό που προέχει για το κόμμα είναι η ολοκλήρωση, στα τέλη Νοεμβρίου, των εσωκομματικών διαδικασιών για την ανάδειξη της νέας του ηγεσίας.

Αυτή είναι και που θα εγκαινιαστεί το κεφάλαιο «Προεδρικές», πρώτα στο δικό της επίπεδο και ακολούθως σε επίπεδο Πολιτικού Συμβουλίου. Την τελική απόφαση, ωστόσο, για την πορεία του κόμματος προς το ‘28 θα λάβουν τα 200 και πλέον μέλη της Κεντρικής Επιτροπής το αργότερο εντός Απριλίου.

Αρμόδια πηγή ανέφερε στον «Alpha της Κυριακής» πως το ΕΛΑΜ δεν βιάζεται να λάβει αποφάσεις, ωστόσο οι εν εξελίξει διεργασίες στα υπόλοιπα κόμματα επισπεύδουν και τις εσωκομματικές διαδικασίες. Το ρίσκο

Τον περασμένο Φεβρουάριο, από τα «25 λεπτά», ο Χρίστος Χρίστου διαβεβαίωνε πως «η συνοχή του ΕΛΑΜ δεν θα απειληθεί από κανένα». Σήμερα, καθώς το κόμμα φαίνεται να διεκδικεί πλέον ανοικτά ρόλο στην επόμενη διακυβέρνηση, το ερώτημα είναι κατά πόσον αυτή η συνοχή θα δοκιμαστεί από τις ίδιες τις στρατηγικές επιλογές του.

Γιατί, πέρα από το δίλημμα της αυτόνομης καθόδου ή της συστράτευσης με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, το ΕΛΑΜ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην εκλογική του διεύρυνση και στη διατήρηση της πολιτικής του ταυτότητας. Και αυτή ίσως αποδειχθεί η δυσκολότερη εξίσωση στον δρόμο προς τις Προεδρικές.