Στο κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας, το οποίο βρισκόταν υπό αστυνομικό αποκλεισμό, εισήλθε λίγο πριν από τη 01:00 τα ξημερώματα του Σαββάτου (31/10, 02:00 ώρα Ελλάδας) ο πρόεδρος της χώρας, Κάρολ Ναβρότσκι, συνοδευόμενος από τον επικεφαλής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι.
Ο Πολωνός πρόεδρος είχε προηγουμένως διακόψει την πτήση του προς τη Σενεγάλη και είχε επιστρέψει εσπευσμένα στη Βαρσοβία, μετά την απόφαση για την προσωρινή απομάκρυνση της ηγεσίας του Συνταγματικού Δικαστηρίου, η οποία προκάλεσε καταγγελίες για «πραξικόπημα», έντονη πολιτική αντιπαράθεση και επεισόδια με τρεις συλλήψεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Σκηνικό κρίσης στην Πολωνία: Αστυνομία και καταγγελίες για «πραξικόπημα» στο Συνταγματικό Δικαστήριο | AlphaNews
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η είσοδος του Ναβρότσκι στο κτίριο συνοδεύτηκε από ένταση, με πολωνικά μέσα ενημέρωσης να μεταδίδουν εικόνες από σπρωξίματα στην είσοδο. Την παρουσία του επιβεβαίωσε ο επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, Πάβελ Σεφερνάκερ.
🚨BREAKING: Polish President Karol Nawrocki has just PERSONALLY STORMED the Constitutional Court The police did not dare arrest him. This is what strong leadership looks like! He is going to SAVE POLAND! 🇵🇱 https://t.co/uKWKrwJaQY
— Inevitable West (@Inevitablewest) October 31, 2026
Οι εξελίξεις αποτελούν την κορύφωση της μακροχρόνιας σύγκρουσης ανάμεσα στην κεντρώα κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ και την εθνικιστική δεξιά για τον έλεγχο της Δικαιοσύνης, μετά την απόφαση να τεθούν σε διαθεσιμότητα ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι, και ο αναπληρωτής του, Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι.
Polish President Karol Nawrocki entered the Constitutional Tribunal: https://t.co/58kpVF2PrB
— Paweł Rybicki (@Rybitzky) October 31, 2026
Ο Ναβρότσκι μπήκε στο Δικαστήριο, ένταση στην είσοδο
Την είσοδο του Πολωνού προέδρου στο Συνταγματικό Δικαστήριο ανακοίνωσε λίγο πριν από τη 01:00 του Σαββάτου ο επικεφαλής του προσωπικού του, Πάβελ Σεφερνάκερ.
«Ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι, συνοδευόμενος από τον πρώτο πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι, εισήλθε στο κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου», έγραψε στην πλατφόρμα X.
Prezydent Karol Nawrocki w towarzystwie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego wszedł do budynku Trybunału Konstytucyjnego.
— Paweł Szefernaker 🇵🇱 (@szefernaker) October 30, 2026
Η άφιξη του Ναβρότσκι πραγματοποιήθηκε έπειτα από μια νύχτα έντασης γύρω από το κτίριο, όπου είχαν αναπτυχθεί ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις και βρίσκονταν συγκεντρωμένοι υποστηρικτές του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS).
Σύμφωνα με πολωνικά μέσα ενημέρωσης, σημειώθηκαν σπρωξίματα στην είσοδο του Συνταγματικού Δικαστηρίου κατά την προσπάθεια του προέδρου να εισέλθει στον χώρο.
Σχετικό βίντεο δημοσιοποίησε ο δικαστής Μάτσιεϊ Μπέρεκ, ενώ τις εικόνες μετέδωσαν μεταξύ άλλων τα πολωνικά μέσα Onet και RMF24.
Η παρουσία του Ναβρότσκι στο Δικαστήριο ακολούθησε τις συνομιλίες που είχε στο προεδρικό μέγαρο με τον Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι, μετά την επιστροφή του από το ταξίδι που είχε αναγκαστεί να διακόψει.
🇵🇱 BREAKING: President Nawrocki pushes his way into the Constitutional Tribunal in the middle of the night After an emergency meeting at the Presidential Palace, President Karol Nawrocki and Supreme Court First President Zbigniew Kapiński drove to the Tribunal shortly after midnight, where protesters greeted him chanting "Karol! Karol!" According to Radio Maryja, police pushed back officers of Nawrocki’s own State Protection Service before he made it through. Paweł Szefernaker, head of the President’s Office, confirmed that Nawrocki and Kapiński entered the building. The other side tells a different story. Maciej Berek, one of the Tusk-majority judges and a longtime close aide of Tusk, claimed the president never made it inside and accused him of "physically attacking" Anna Korwin-Piotrowska and the other judges.
— DD Geopolitics (@DD_Geopolitics) October 31, 2026
Γύρισε πίσω το αεροπλάνο του από την πτήση προς τη Σενεγάλη
Ο Πολωνός πρόεδρος βρισκόταν καθ’ οδόν προς τη Σενεγάλη για επίσημη επίσκεψη, όταν ενημερώθηκε για τις εξελίξεις στο Συνταγματικό Δικαστήριο και αποφάσισε να επιστρέψει αμέσως στη χώρα.
Το αεροσκάφος του έκανε αναστροφή κατά τη διάρκεια της πτήσης, με τον Ναβρότσκι να γνωστοποιεί δημόσια την απόφασή του.
«Σε μια στιγμή όπως αυτή, ο πρόεδρος πρέπει να βρίσκεται στην Πολωνία. Διακόπτω το ταξίδι μου προς τη Σενεγάλη. Επιστρέφω», έγραψε στην πλατφόρμα X.
W takim momencie Prezydent musi być w Polsce. Przerywam lot do Senegalu. Wracam 🇵🇱
— Karol Nawrocki (@NawrockiKn) October 30, 2026
Κατά την επίσκεψή του στη Σενεγάλη επρόκειτο να συναντηθεί με τον πρόεδρο της χώρας και εκπροσώπους της Αφρικανικής Ένωσης.
Η εσπευσμένη επιστροφή του συνδέεται με την απόφαση για την απομάκρυνση της ηγεσίας του Συνταγματικού Δικαστηρίου και την κινητοποίηση της αστυνομίας, σε μια υπόθεση που έχει προκαλέσει ανοιχτή αντιπαράθεση ανάμεσα στην προεδρία και την κυβέρνηση.
Ο Ναβρότσκι, ο οποίος εξελέγη με την υποστήριξη του εθνικιστικού συντηρητικού κόμματος PiS, αντιτίθεται στις αλλαγές που προωθεί η κυβέρνηση Τουσκ στη σύνθεση του Δικαστηρίου.
Η απομάκρυνση της ηγεσίας και οι καταγγελίες για «πραξικόπημα»
Η κρίση ξέσπασε το απόγευμα της Παρασκευής, όταν η δικαστής Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα ανακοίνωσε την αναστολή άσκησης των καθηκόντων του προέδρου του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι, και του αναπληρωτή του, Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι, για χρονικό διάστημα ενός μήνα.
Η ίδια ανέλαβε προσωρινά τη διοίκηση του θεσμού, επικαλούμενη τη δικαστική της αρχαιότητα.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που δημοσιοποιήθηκαν, η απόφαση συνδέεται με την παρεμπόδιση της σύγκλησης της γενικής συνέλευσης των δικαστών και με τον τρόπο συγκρότησης των δικαστικών συνθέσεων που εξετάζουν υποθέσεις.
Ο Σβιεντσκόφσκι αρνήθηκε να αναγνωρίσει τη νομιμότητα της απόφασης, με την υφιστάμενη ηγεσία του Δικαστηρίου να καταγγέλλει απόπειρα παράνομης κατάληψης του θεσμού.
Στον επίσημο λογαριασμό του Συνταγματικού Δικαστηρίου στην πλατφόρμα X αναφέρθηκε ότι ο Σβιεντσκόφσκι εξακολουθεί να είναι ο νόμιμος πρόεδρός του, ενώ καταγγέλθηκε «παράνομη κατάληψη» της επίσημης ιστοσελίδας του Δικαστηρίου.
«Όλα τα άτομα που συμμετέχουν σε αυτές τις ενέργειες διαπράττουν το αδίκημα του πραξικοπήματος», αναφερόταν στην ανακοίνωση.
Η πλευρά του Σβιεντσκόφσκι υποστήριξε επίσης ότι η Κόρβιν-Πιοτρόφσκα δεν νομιμοποιείται να αναλάβει τη διοίκηση, επειδή δεν έχει ορκιστεί ενώπιον του προέδρου της Δημοκρατίας.
Η ιστοσελίδα του Δικαστηρίου κατέστη μη προσβάσιμη το βράδυ της Παρασκευής, εντείνοντας τη σύγχυση για τις αποφάσεις που είχαν ληφθεί και τη νομιμότητά τους.
Αστυνομική επιχείρηση, επεισόδια και τρεις συλλήψεις
Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, μεταξύ των οποίων μονάδες αντιμετώπισης ταραχών, αναπτύχθηκαν έξω από το Συνταγματικό Δικαστήριο, αποκλείοντας την πρόσβαση στον χώρο.
Η αστυνομική κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε έπειτα από ενημέρωση της δικαστή Άννας Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, η οποία είχε προειδοποιήσει για ενδεχόμενες απειλές κατά της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας δικαστών και εργαζομένων, καθώς και για κίνδυνο διατάραξης της δημόσιας τάξης.
Έξω από το Δικαστήριο συγκεντρώθηκαν υποστηρικτές του PiS, που πραγματοποιούν κινητοποιήσεις εδώ και εβδομάδες υπέρ των δικαστών οι οποίοι είχαν διοριστεί κατά την περίοδο διακυβέρνησης του κόμματος.
🇵🇱 Thousands of Poles are now gathered in front of the Constitutional Tribunal building in Warsaw, which has been occupied by police sent by Donald Tusk’s government. Opposition figures are describing Tusk’s actions as an attempted coup. https://t.co/NcqYhJeeCl
— Europa.com (@europa) October 30, 2026
Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων σημειώθηκαν επεισόδια, με ορισμένους συγκεντρωμένους να επιχειρούν να περάσουν τα αστυνομικά εμπόδια, ενώ καταγράφηκαν και ρίψεις αντικειμένων εναντίον των αστυνομικών.
Σύμφωνα με την αστυνομία, τρεις άνθρωποι συνελήφθησαν αφού πέρασαν τον φράχτη του Δικαστηρίου.
Οι αστυνομικές αρχές διευκρίνισαν ότι οι δυνάμεις τους εισήλθαν στον περίβολο του συγκροτήματος, αλλά όχι στο εσωτερικό των κτιρίων, προκειμένου να προστατεύσουν όσους βρίσκονταν εκεί και να αποκαταστήσουν τη δημόσια τάξη.
«Τουσκ, προδότη», φώναζαν ορισμένοι διαδηλωτές, ενώ άλλοι προσεύχονταν κρατώντας κομποσκοίνια και θρησκευτικές εικόνες.
Στις κινητοποιήσεις συμμετείχε και ο ηγέτης του PiS, Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, ο οποίος επιχείρησε να εισέλθει στο Δικαστήριο.
Ο Κατσίνσκι κατηγόρησε την κυβέρνηση Τουσκ ότι επιχειρεί «πραξικόπημα» και ότι μετατρέπει την Πολωνία σε «αστυνομικό κράτος», ζητώντας την παρέμβαση του προέδρου της Δημοκρατίας.
«Πρόκειται για πραξικόπημα του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ. Καταστρατηγεί τα συνταγματικά μας δικαιώματα», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ένας από τους διαδηλωτές, ο Τόμας Ζαλέσκι.
🇵🇱 Na Polônia, a polícia não responde ao presidente Karol Nawrocki, mas ao governo do primeiro-ministro Donald Tusk, por meio do Ministério do Interior. Foi essa polícia que cercou o Tribunal Constitucional nesta noite e deteve três manifestantes que defendiam a cúpula afastada da corte. A polícia diz que agiu a pedido do ministro da Justiça, Waldemar Żurek, e da juíza Anna Korwin-Piotrowska e afirma que os detidos "pularam a cerca e arremessaram objetos contra os agentes". Outros policiais estão agora reprimindo outros manifestantes civis. #Poland #Polska
— No Front Militar (@noFrontMilitar) October 30, 2026
Τουσκ: «Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας»
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ υπερασπίστηκε τις προσπάθειες αλλαγών στο δικαστικό σύστημα, υποστηρίζοντας ότι είναι απαραίτητες για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου.
«Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας», έγραψε στην πλατφόρμα X.
«Έπειτα από χρόνια ανομίας υπό το PiS, αυτή είναι μια διαδικασία δύσκολη, μερικές φορές επώδυνη, που απαιτεί αποφασιστική δράση. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος», πρόσθεσε.
Przywracanie rządów prawa jest naszym obowiązkiem. Po latach pisowskiego bezprawia to proces trudny, czasem bolesny i wymaga zdecydowanego działania. Innej drogi nie ma.
— Donald Tusk (@donaldtusk) October 30, 2026
Η κυβέρνηση κατηγορεί την ηγεσία του Συνταγματικού Δικαστηρίου ότι εμποδίζει την ανάληψη καθηκόντων από δικαστές που έχουν εκλεγεί από τη σημερινή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης και γενικός εισαγγελέας, Βάλντεμαρ Ζούρεκ, κατηγόρησε τον Σβιεντσκόφσκι ότι έχει μετατρέψει το Δικαστήριο σε «προσωπικό του φέουδο», παρεμποδίζοντας τη λειτουργία του.
Μιλώντας στο POLITICO, ο Ζούρεκ υποστήριξε ότι η πρωτοβουλία της Κόρβιν-Πιοτρόφσκα ήταν απόφαση νόμιμα εκλεγμένης δικαστή και ότι η κυβέρνηση δεν είχε καμία εμπλοκή.
«Και τώρα μίλησαν οι δικαστές», ανέφερε.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι έχει υποβάλει πέντε αιτήματα για την άρση της ασυλίας του Σβιεντσκόφσκι και του αναπληρωτή του, τα οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, συνοδεύονται από 50 τόμους δικογραφίας.
Η κίνηση αυτή συνδέεται με τις κατηγορίες ότι η ηγεσία του Δικαστηρίου εμπόδιζε τους νέους δικαστές να ασκήσουν τα καθήκοντά τους.
Η άρνηση Ναβρότσκι να ορκίσει τρεις από τους έξι νέους δικαστές
Στο επίκεντρο της θεσμικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η διαδικασία επιλογής και ορκωμοσίας των νέων μελών του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Νωρίτερα μέσα στο 2026, ο πρόεδρος Ναβρότσκι αρνήθηκε να ορκίσει τρεις από τους έξι δικαστές που είχαν επιλεγεί από το πολωνικό Κοινοβούλιο, επικαλούμενος ενστάσεις για τη νομιμότητα της διαδικασίας.
Ορισμένοι από τους δικαστές που δεν ορκίστηκαν ενώπιόν του προχώρησαν σε ορκωμοσία στο Κοινοβούλιο.
Ωστόσο, ο Σβιεντσκόφσκι αρνήθηκε να επιτρέψει σε δικαστές που είχαν εκλεγεί από την τρέχουσα κοινοβουλευτική πλειοψηφία να αναλάβουν καθήκοντα και να συμμετάσχουν στην εκδίκαση υποθέσεων.
Η αντιπαράθεση αυτή έχει οδηγήσει σε παρατεταμένο θεσμικό αδιέξοδο, με τις δύο πλευρές να αμφισβητούν τη νομιμότητα των ενεργειών της άλλης.
Η σύγκρουση για τη Δικαιοσύνη που ξεκίνησε το 2015
Η κρίση γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει τις ρίζες της στην περίοδο διακυβέρνησης της Πολωνίας από το εθνικιστικό συντηρητικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη, από το 2015 έως το 2023.
Κατά τη διάρκεια της οκταετούς παραμονής του στην εξουσία, το PiS προχώρησε σε εκτεταμένες αλλαγές στη σύνθεση και τη λειτουργία των δικαστικών θεσμών, διορίζοντας δικαστές που θεωρούνταν πολιτικά προσκείμενοι στο κόμμα.
Οι παρεμβάσεις αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αμφισβήτησε τη συμβατότητά τους με τις αρχές της δικαστικής ανεξαρτησίας και του κράτους δικαίου.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο βρέθηκε επανειλημμένα στο επίκεντρο των διαφωνιών μεταξύ Βρυξελλών και Βαρσοβίας, ιδιαίτερα όταν αμφισβήτησε την υπεροχή του ευρωπαϊκού δικαίου έναντι της πολωνικής νομοθεσίας.
Επίσης, είχε διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επιβολή σχεδόν καθολικής απαγόρευσης των αμβλώσεων κατά την περίοδο διακυβέρνησης του PiS.
Οι αντιπαραθέσεις για τη Δικαιοσύνη είχαν και οικονομικές συνέπειες για την Πολωνία, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε προχωρήσει σε αναστολή χρηματοδοτήσεων λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου.
Τον Δεκέμβριο του 2025, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε ότι το πολωνικό Συνταγματικό Δικαστήριο δεν πληρούσε τα ευρωπαϊκά πρότυπα δικαστικής ανεξαρτησίας.
Η επιστροφή Τουσκ στην εξουσία και το νέο θεσμικό αδιέξοδο
Μετά την επιστροφή του στην πρωθυπουργία το 2023, ο Ντόναλντ Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δεσμεύτηκε να ανατρέψει τις αλλαγές στη Δικαιοσύνη που είχαν πραγματοποιηθεί επί διακυβέρνησης PiS και να αποκαταστήσει την ανεξαρτησία των θεσμών.
Ωστόσο, οι προσπάθειες της κυβέρνησής του συνάντησαν την αντίσταση της ηγεσίας του Συνταγματικού Δικαστηρίου και της προεδρίας της Δημοκρατίας.
Ο Κάρολ Ναβρότσκι, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος το 2025 με τη στήριξη του PiS, υποστηρίζει ότι οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης αποσκοπούν στην απόκτηση πολιτικού ελέγχου επί της Δικαιοσύνης.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση θεωρεί ότι οι αλλαγές είναι απαραίτητες για την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας των δικαστικών θεσμών και την αντιμετώπιση των προβλημάτων που, σύμφωνα με την ίδια και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, δημιουργήθηκαν κατά την προηγούμενη περίοδο διακυβέρνησης.
Η διαμάχη έχει επεκταθεί στη νομιμότητα της επιλογής των δικαστών, στις διαδικασίες ορκωμοσίας τους και στη δυνατότητά τους να συμμετέχουν στη λειτουργία του Δικαστηρίου.
Οι εξελίξεις της Παρασκευής και των πρώτων ωρών του Σαββάτου, με την αναστολή καθηκόντων της ηγεσίας του Συνταγματικού Δικαστηρίου, τις καταγγελίες περί «πραξικοπήματος», την αστυνομική κινητοποίηση και την προσωπική παρέμβαση του προέδρου Ναβρότσκι, επαναφέρουν στο επίκεντρο το ερώτημα ποιος έχει τη νόμιμη εξουσία να διοικεί τον θεσμό και κατά πόσο οι αποφάσεις του θα αναγνωρίζονται από όλους τους κρατικούς φορείς.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
