Πολιτικό αποτύπωμα, το οποίο ενδέχεται να αξιοποιήσει σε μελλοντικές διεκδικήσεις της, εκτιμά ότι κατάφερε να δημιουργήσει η Τουρκία μέσα από τους χειρισμούς που προηγήθηκαν της έναρξης των θαλάσσιων ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου-Ελλάδας, ο Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Χάρης Τζιημητράς.
Μιλώντας στην εκπομπή Alpha Ενημέρωση, χαρακτήρισε προβληματική και απαράδεκτη τη ρηματική διακοίνωση που φέρεται να απέστειλε η Γαλλία προς την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα δεν έχει καμία αρμοδιότητα στην περιοχή όπου διεξάγονται οι έρευνες, καθώς αυτή εμπίπτει στη δικαιοδοσία της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο ίδιος χαιρέτισε την έναρξη του ταξιδιού του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo», αλλά εξέφρασε ανησυχία για τον τρόπο με τον οποίο ξεπεράστηκε το προηγούμενο διπλωματικό εμπόδιο, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία φαίνεται να εξασφάλισε αυτό που επιδίωκε, δηλαδή να εμφανίζεται ότι η διαδικασία διεξήχθη κατόπιν δικής της ενημέρωσης ή αδειοδότησης.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Αγωγός GSI: Έναν μήνα οι βυθομετρήσεις μεταξύ Κύπρου-Κρήτης, παραμένουν άγνωστο κόστος και σημαντικά εμπόδια
«Η Τουρκία δημιουργεί τετελεσμένα»
Αναφερόμενος στις τουρκικές NAVTEX και στις αντίστοιχες αναγγελίες που εξέδωσαν η Ελλάδα και η Κύπρος, ο κ. Τζιημητράς σημείωσε ότι επρόκειτο για αναμενόμενες κινήσεις, καθώς οι δύο χώρες έχουν την ευθύνη για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στις συγκεκριμένες περιοχές.
Ωστόσο, υπέδειξε ότι η ανησυχία του δεν αφορά τόσο την έκδοση των NAVTEX όσο τους χειρισμούς που προηγήθηκαν. Όπως εξήγησε, η Τουρκία ακολουθεί διαχρονικά μια τακτική δημιουργίας τετελεσμένων επί του πεδίου, τα οποία στη συνέχεια επιχειρεί να αξιοποιήσει ως βάση για άλλες διεκδικήσεις και ενέργειες. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα υπέδειξε το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο, παρά το γεγονός ότι είναι παράνομο από πλευράς διεθνούς δικαίου, εξακολουθεί να παράγει πολιτικές συνέπειες.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε και στο Κυπριακό, επισημαίνοντας ότι, παρά τις διεθνείς καταδίκες της τουρκικής εισβολής και κατοχής, η κατάσταση επί του εδάφους παραμένει αμετάβλητη. «Το ότι καταδικάστηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο, καταδικάστηκε η δυστοκία στο καλώδιο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλα κράτη, είναι καλοδεχούμενα. Αλλά μην έχουμε ψευδαισθήσεις ότι αυτά αρκούν για να σταματήσουν την Τουρκία από τις παράνομες επιδιώξεις της», υπέδειξε.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: H Τουρκία εξέδωσε NAVTEX για τις έρευνες του Abeille Marengo, «δώσαμε συγκατάθεση»
Η Τουρκία αναβάθμισε την ενημέρωση σε αδειοδότηση
Ειδική αναφορά έκανε στη διαδικασία που ακολούθησε η Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι ξεκίνησε με απαίτηση ενημέρωσης, την οποία στη συνέχεια αναβάθμισε σε γραπτή ενημέρωση και ακολούθως σε ζήτημα αδειοδότησης. Μάλιστα, επικαλέστηκε το λεκτικό της ανακοίνωσης του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών στις 6 Νοεμβρίου, στην οποία, όπως ανέφερε, χρησιμοποιείται ο όρος «authorization», δηλαδή αδειοδότηση από την τουρκική πλευρά.
Κατά την εκτίμησή του, σε συνδυασμό με τις δηλώσεις του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, διαφαίνεται ότι η Τουρκία ικανοποιήθηκε από τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας. Όπως εξήγησε, ακόμη και εάν η τουρκική NAVTEX δεν αναφέρει ρητά ότι η Άγκυρα παραχωρεί άδεια για τις έρευνες, αυτό δεν αναιρεί το πολιτικό αποτύπωμα που επιχειρεί να δημιουργήσει η τουρκική πλευρά, καθώς το ζήτημα της αδειοδότησης είχε ήδη τεθεί σε προηγούμενες ανακοινώσεις.
«Δεν μου φτάνει το ότι δεν αναφέρεται ρητά αδειοδότηση στην NAVTEX. Έχει αναφερθεί νωρίτερα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία ενδέχεται να επικαλεστεί στο μέλλον πως οι εργασίες πραγματοποιήθηκαν αφού προηγουμένως της ζητήθηκε άδεια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Αντι-Νavtex και από την Κυπριακή Δημοκρατία για τον αγωγό GSI μετά τη Navtex της Τουρκίας
«Απαράδεκτη η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας»
Ο Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου εξέφρασε την έντονη διαφωνία του με την απόφαση της γαλλικής πλευράς να απευθυνθεί στην Τουρκία μέσω ρηματικής διακοίνωσης. Όπως υποστήριξε, στην περιοχή όπου διεξάγονται οι έρευνες δεν έχει αρμοδιότητα κανείς άλλος πέραν της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Το γεγονός μάλιστα ότι η Γαλλία θεώρησε χρήσιμο ή αναγκαίο να στείλει ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία, κατά την άποψή μου, είναι προβληματικό όσον αφορά τη Γαλλία. Είναι απαράδεκτη η ρηματική διακοίνωση, διότι απευθύνεται σε κάποιον που δεν έχει νομικό έρεισμα στην περιοχή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Γαλλία, όπως και οι γαλλικές εταιρείες, διαθέτει τα δικά της συμφέροντα, τα οποία προφανώς επιδιώκει να προασπίσει, υποδεικνύοντας ότι δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο πως θα ενεργεί πάντοτε με γνώμονα αποκλειστικά τα συμφέροντα της Κύπρου και της Ελλάδας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: «Δεν έχουμε να λογοδοτήσουμε σε οποιονδήποτε»: Το μήνυμα Πάλμα για τις τουρκικές προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ με «φόντο» τον αγωγό GSI
Προειδοποίηση για τις επόμενες έρευνες και την πόντιση
Ενόψει της έναρξης των ερευνών στον βυθό, ο κ. Τζιημητράς προειδοποίησε ότι η υπέρβαση του συγκεκριμένου εμποδίου δεν σημαίνει πως η Τουρκία θα εγκαταλείψει τις διεκδικήσεις της.Αντιθέτως, εκτίμησε ότι ενδέχεται να αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη εξέλιξη για να στηρίξει νέες απαιτήσεις στο μέλλον, ιδιαίτερα όταν προχωρήσουν οι επόμενες εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση και την πόντιση του καλωδίου.
«Δεν πρέπει να εφησυχάσουμε με κανέναν τρόπο ούτε να έχουμε ψευδαισθήσεις επί του πεδίου», τόνισε. Υπενθύμισε, παράλληλα, τα γεγονότα του 2024 στην Κάσο, όταν το ιταλικό ερευνητικό πλοίο «Ievoli Relume» είχε παρενοχληθεί από τουρκικά πολεμικά πλοία, με αποτέλεσμα να διακοπούν οι εργασίες.
Σχολιάζοντας τις τότε αποφάσεις της ελληνικής κυβέρνησης, ανέφερε ότι υπήρξαν στελέχη της που παραδέχθηκαν πως η Ελλάδα υποχώρησε, υπό τον φόβο ενός θερμού επεισοδίου. Κατά τον ίδιο, η συγκεκριμένη εξέλιξη συνιστά ακόμη ένα τετελεσμένο επί του πεδίου, το οποίο ενδεχομένως να ενθαρρύνει την Τουρκία να επαναλάβει ανάλογες ενέργειες.
Καταληκτικά, σημείωσε ότι η περιοχή δυτικά της Ρόδου, όπου αναμένεται να κινηθεί το ερευνητικό πλοίο, έχει οριοθετηθεί μέσω της συμφωνίας Ελλάδας-Αιγύπτου για την ΑΟΖ, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει σαφή δικαιώματα στην περιοχή.
